Veel gestelde vragen

Wat betekent PAIS eigenlijk?
Beleid
Financiën / investeringsbereidheid
Cultuuraspecten
Relaties met andere ontwikkelingen
Verklarende woordenlijst



Wat betekent PAIS eigenlijk?

Q4   PAIS staat voor:
Platform Afstemming Informatietechnische Structuur en verenigt:
- VISI
- IFD Library (STABU LexiCon)
- ETIM
- CROW Objectenbiblioteek
- GS1 Nederland
- COINS / ProRail Projectobjectenboom



Beleid

Q1   Waar richt PAIS zich op?
PAIS richt zich niet op de standaardisatie van computerprogramma’s, producten of oplossingen, maar op het structureren van de proces- en productinformatie die in projecten omgaat. Niet de inhoud van de informatie wordt gestandaardiseerd, maar de structuur ervan.


Q2   Wat zijn nu de voordelen van objectgeoriënteerd werken?
Voordelen zijn onder andere exacte werkbeschrijving, wijzigingen beheersbaar tot in de realisatiefase, betere kostencalculatie, optimale prijsvergelijking bij inkoop en gebruik van eenduidige definities voor objecten, componenten en producten door alle partners die in een project zijn betrokken en in alle gebruikte software in een project.



Q7   Is PAIS alleen maar theorie en wat merk je ervan in de praktijk?
Moderne virtuele projectsites/-omgevingen bezitten functionaliteit om het versiebeheer van documenten te regelen, moderne ontwerp- en tekensystemen werken met objecten en bijbehorende technieken. Deze zijn in lijn wat PAIS geoogt.
Als gebruiker merk je in de praktijk niet direct iets van informatiestandaarden, het zijn 'verborgen dienaren'. Je hoeft er als gebruiker niet zo over na te denken; software die is gebaseerd op informatiestandaarden, doet veel dingen automatisch goed voor je. Wat je wel merkt is dat de functionaliteit van de software steeds beter wordt en dat uitwisseling van informatie tussen verschillende pakketten steeds beter gaat.

Q8   Standaardisatie op het vlak van tekeninguitwisseling met de nu bestaande software en versiebeheer komen niet voor in de standaard, terwijl hier nu veel geld ineffectief besteed wordt. Waarom is dit niet gebeurd?
Veel van de moeilijkheden rond het uitwisselen van digitale tekeningen vloeit voort uit de gebreken van de bestaande CAD-software en - bijvoorbeeld - de wijze waarom informatie in die pakketten wordt gescheiden (meestal in lagen). Daarover afspraken proberen te maken is min of meer lapwerk. PAIS staat een fundamenteel ander scheidingsprincipe voor, namelijk door alle informatie op een eenduidige manier aan objecten te hangen. Daarmee zullen de moeilijkheden met het uitwisselen van digitale tekeningen tot het verleden gaan behoren.

Q9   Als projectleider merk je dat er steeds meer met email, wordt gewerkt. Het aantal mails is vaak niet meer te overzien. Helpt PAIS?
Ja. Standaardisatie van berichtenverkeer qua soort en inhoud vergroot het overzicht en de leesbaarheid en leidt ertoe dat projectverantwoordelijken steeds op de juiste momenten de juiste berichten krijgen.


Q10   PAIS is slechts theorie.
Aan delen van PAIS wordt al 15 jaar gewerkt en worden in de praktijk met succes toegepast en in software vertaald. Voorts worden de onderdelen van PAIS zoveel mogelijk in de context van concrete projecten ontwikkeld.


Q47   Informatiestandaarden die PAIS nastreeft zijn niet meer nodig, want het is tegenwoordig vrij gemakkelijk om zelf allerhande koppelingen te maken met de aanwezige programmatuur.
Inderdaad is het mogelijk om zelf allehande koppelingen te maken met reeds bestaande programmatuur. Het is echter een suboptimale oplossing, want op het moment dat je gaat samenwerken moet er toch weer van alles geregeld worden. Bovendien zijn er diverse softwareleveranciers die een breed scale van software componenten aanbieden die in iedergeval onderling goed communiceren, maar wel binnen hun eigen omgeving.

Q11   Nederland is geen eiland, het heeft geen zin om hier op nationaal niveau iets te ontwikkelen.
Ontwikkelingen van PAIS lopen in de pas met internationale ontwikkelingen en waar we niet in de pas lopen, zijn we trendsettend.


Q12   Beveiliging, juridische aspecten en de archiefwet maken toepassing van standaarden niet mogelijk.
Er is veel beweging op dit punt van de wetgeving waarneembaar, ontwikkelingen in de trant van PAIS kunnen dit alleen maar versnellen.


Q13   Veel van de officiële communicatie bestaat uit documenten die ondertekend moeten worden.
Technieken om elektronische handtekeningen te zetten zijn inmiddels ruimschoots voorhanden. De wetgeving wordt hierop aangepast. Voorts is het wat partners met elkaar afspreken ten aanzien van methode en werkwijze.


Q14   Zolang PAIS ook niet de financiële informatiestromen regelt c.q. ondersteunt is er sprake een halve oplossing.
Er zijn in de afgelopen tien jaar veel goede oplossingen op de markt gekomen om de financiële informatiestromen te beheersen. PAIS concentreert zich daarom op de informatieoverdracht en bijbehorende berichtgeving.


Q15   Moet er niet gewacht worden totdat internationale softwareleveranciers met oplossingen komen?
Tot nu toe zie je dat als softwareleveranciers met oplossingen komen die specifiek gebonden zijn aan hun product. Van de gewenste open benadering, opdat systemen van verschillende leveranciers goed met elkaar kunnen samenwerken is nog geen sprake en kan alleen maar gestimuleerd worden als de gebruikers eisen stellen aan de uniformiteit van de informatiestandaarden. Dit gaat gewoon niet van zelf.


Q16   Voorkomt PAIS het fenomeen van eilandautomatisering?
Indien softwareleveranciers zich conformeren aan PAIS, dan is de informatie beter onderling uitwisselbaar, zonder dat informatie verloren gaat. De diverse computerprogramma’s zijn dan geen eilanden meer, waardoor ook gegevens niet steeds opnieuw hoeven te worden ingevoerd.


Q17   We hebben nu net onze gehele bedrijfsvoering en interne processen op orde, waarom zouden we dan nog moeten investeren in PAIS.
Bedrijven kunnen nog wel hun eigen zaken op orde hebben, maar dan hoeft het nog niet zo te zijn dat processen en de ondersteunende systemen ook tussen de samenwerkingspartners matchen. Zeker is dit het geval waar men werkt met veel wisselende partijen.
Investeren in een gemeenschappelijke taal is dan een voorwaarde wil men efficiënt en met minder fouten, resultaten kunnen boeken.
Een gemeenschappelijke taal kan er ook toe leiden dat je op den duur meer rendement kunt halen uit de eigen investeringen.


Q18   Indien we willen investeren in producten van het Digitale Huis, zijn we dan PAIS compatible?
Voor zo ver we nu weten is dit niet het geval omdat deze ondernemers wel het gedachtegoed als uitgangspunt nemen, maar toch een eigen interpretatie hieraan geven om zaken vlot operationeel te kunnen maken. Het Digitale Huis is hiermee een leverancier van niet open producten.


Q6   Wat zijn de voordelen van VISI?
Door betere vastlegging wat en op welk moment is gecommuniceerd op basis van heldere eenduidige afspraken, maakt het proces transparanter en beter naspeurbaar. Tevens zorgt VISI er voor dat elektronische berichten goed zijn te herkennen qua inhoud en belangrijkheid en zorgt de structuur van die berichten er voor dat ook allerhande managementinformatie hieruit valt af te leiden, zodat projecten ook beter zijn te beheersen.



Financiën / investeringsbereidheid

Q3   Het kost nog al wat om deze standaarden verder te ontwikkelen en te vullen. Dit is toch onhaalbaar?
Wanneer met de implementatie van PAIS 10% van de faalkosten als gevolg van miscommunicatie kan worden bespaard, is de investering er in een paar jaar uit.

Q19   Vernieuwing leidt bij aanvang tot kostenverhoging bij de bouwpartners en is dan toch alleen haalbaar als de opdrachtgever deze aanloopkosten vergoedt?
Steeds meer bouwwerken zullen integraal worden uitbesteed, het beter beheersbaar maken van het bouwproces en de bijbehorende risicobeheersing, zal de winstgevendheid bij de ondernemer vergroten. Dit is alleszins het investeren waard.

Q20   Het gaat pas werken als de drempel in financiële zin laag is en de technologie weinig extra investeringen vergt.
Bij iedere ontwikkeling is de eerste keer duur. Wanneer het ontwikkelde vaker kan worden toegepast dan kan er van worden geprofiteerd. Gezamenlijke aanpak reduceert de kosten en voorkomt dat het wiel opnieuw moet worden uitgevonden.


Q21   We hebben inmiddels onze interne automatisering netjes op orde. Wat betekent de invoering van deze open standaarden voor onze investeringen?
De technologische ontwikkelingen op het vlak van ICT volgen de marktvraag nauwgezet, waarbij valt waar te nemen dat veel ontwikkelingen reeds behoorlijk aansluiten bij de PAIS-gedachte.
Invoering van open standaarden betekent waarschijnlijk dat u meer rendement kunt halen uit uw investeringen in de interne automatisering.

Q22   Standaardisatie is het pakkie aan van de software-industrie, niet van de bouw.

De bouw moet als ‘vraagzijde van de automatiseringsmarkt’ zelf een goede vraagformulering neerleggen.


Q23   Terugverdientijd is onzeker
De standaarden van PAIS zijn in lijn met internationale ontwikkelingen. Dus investeringen zullen waardevast zijn.


Q24   Investeren doe je niet voor een ander. Waar zitten de voordelen van PAIS voor de individuele schakel van de keten?
De informatiestandaarden van PAIS zorgen ervoor dat softwareontwikkelaars in staat zijn open systemen te maken, die onderling informatie kunnen uitwisselen en elkaar beter gaan aanvullen. Het samenwerken in de keten wordt zo beter gefaciliteerd. Daarbij komt ook nog dat de initiële investering om software aan de praat te krijgen aanzienlijk zal worden gereduceerd en dat de investeringen in software duurzamer zullen zijn.

Q25   Waarom investeert de ICT-branche niet in een dergelijke ontwikkeling.
Net als de bouwbranche is die van de ICT ook een versnipperde markt. Niet zo erg maar toch. Bovendien investeert een ICT-bedrijf pas als bij weet welke afzet er is en wat het volume zal zijn. In wezen speelt hier dus hetzelfde dilemma, dat alleen kan worden opgelost als partijen onderling met elkaar hier afspraken over willen en gaan maken.

Q26   Waarom stimuleert EZ dergelijke ontwikkelingen niet beter.
Volgens EZ onderscheidt de bouwsector zich in deze problematiek niet van andere economische sectoren. . Voorts ziet EZ het ontwikkelen van informatiestandaarden niet als een technologische innovatie en vindt zij standaardisatie primair als een zaak van het bedrijfsleven. Binnen dat kader heeft EZ nauwelijks financiële mogelijkheden om de bouw een stap verder te helpen.


Cultuuraspecten

Q27   Deze afsprakenstelsels zijn alleen goed voor de grotere projecten, het MKB heeft hier weinig aan.
De diversiteit aan software gereedschappen om heel zware projecten te ondersteunen en ook kleine omgevingen te bedienen zijn steeds meer voorhanden. Wel is het zaak om te regelen dat deze systemen volgens de uitgangspunten van PAIS onderling gegevens kunnen uitwisselen.


Q28   Informatiestandaarden werken concurrentievervalsend, omdat met name de buitenlandse ondernemingen dit als een extra drempel zullen gaan ervaren.
PAIS doet mee in de internationale ontwikkelingen. TNO-Bouw volgt deze ontwikkelingen op de voet met als doel anderen te informeren en verbanden te kunnen leggen.


Q29   Standaardisatie en automatisering leiden toch tot creativiteitsverlies en starheid?
De ervaring leert dat standaardisatie en automatisering hoofdzakelijk leiden tot kwaliteits- en productiviteitsverbetering, bijzondere en innovatieve ontwerpen en een betere beheersing van het bouwproces.
Bovendien heeft standaardisatie van het notenschrift ook nooit tot creativiteitsverlies en starheid in de muziek geleid. Integendeel: die standaardisatie stelt totaal verschillende partijen in staat om harmonieus samen te werken in volstrekt unieke muziekwerken. Op dezelfde manier kunnen informatiestandaarden voor de bouw werken.

Q30   Informatiestandaarden verlagen het onderscheidend vermogen van de diverse marktpartijen, geen enkele ondernemer wil dit dan toch?
PAIS beoogt alleen maar de structuur aan te reiken, waarmee zaken worden beschreven en worden vastgelegd. De daadwerkelijke inhoud en vorm blijft dus buiten schot zodat ontwerpers en projectmanagers volledig de handen vrij hebben het ontwerp vorm te geven en/of proces in te richten zoals men wenst. Dit betekent dat hoe je zaken aanpakt en regelt een onderscheidend aspect blijft van de dienstverlening. Bij toepassing neemt wel de kwaliteit van het samenwerken toe en ontstaat een effectievere samenwerking onderling, maar ook met de klant.

Q31   Neemt door de invoering van deze standaarden de werkdruk nog alleen maat toe?
Het schept de ruimte om je te concentreren op de 20% van de aspecten in projecten die niet standaard zijn, het voorkomt dat bij de steeds complexere projecten dat steeds dezelfde handelingen moeten worden uitgevoerd en ontlast de hoeveelheid administratieve handelingen.

Q32   Als er sprake is van efficiencywinst, is de enige winnaar van al deze investeringen de opdrachtgever.
Het is noodzakelijk dat de bouw steeds meer klantgericht gaat werken, de klant optimaal te bedienen.
Wat goed is voor de klant, is uiteindelijk ook goed voor de ondernemer.

Q33   De urgentie om te veranderen wordt niet gevoeld, op welk probleem is PAIS nu eigenlijk een antwoord?
Steeds meer informatie komt digitaal beschikbaar en om deze eenduidig te kunnen interpreteren en te kunnen (her)gebruiken, zijn afspraken nodig.


Q34   De vertrouwelijkheid van informatie gaat verloren (alle informatie wordt gedeeld met projectpartners).
Het regelen van beveiliging en ook autorisatie wie welke informatie mag inzien en mag bewerken, zijn standaard functionaliteiten bij het overgrote deel van de software oplossingen waar wordt samengewerkt en informatie wordt uitgewisseld.


Q35   De communicatie laat zich niet standaardiseren, gelet de diversiteit aan samenwerkingsverbanden en handelspartners.
Met het PAIS initiatief willen we partijen er mede bewust van maken dat eigen bedrijfsafhankelijke oplossingen een te beperkt rendement gaan opleveren en uiteindelijk niet gaan werken.


Q36   PAIS beoogt de imperfectie uit de keten te halen. Met diverse partijen die leven van de imperfectie gaat PAIS toch niet lukken.
Imperfectie nastreven is uit de periode van uurtje/factuurtje. De huidige dienstverlening is echter prestatie gericht met steeds minder ruimte om de risico’s naar de opdrachtgever toe te verleggen.


Q37   In de bouw zijn we gewend om te vernieuwen binnen de economische ruimte of mogelijkheden van een project. Leent PAIS zich er voor om basis van “quick wins” resultaten te boeken?
Over het algemeen zal het niet zo zijn dat zonder substantieel te investeren PAIS of onderdelen er van kan invoeren. Dit komt omdat deze oplossingen alleen maar effectief werken indien deze zijn ingebed in software en dat er vulling is. Ergo in de regel gaan deze investeringen de draagkracht van het individuele project te boven en zal er sprake moeten zijn van een gerichte concern brede investering. Het laatste punt is überhaupt aan te bevelen om te voorkomen dat er gelden inefficiënt worden benut.


Q38   Te veel push vanuit de ICT-branche
PAIS is een initiatief van de bouw voor de bouw


Q39   Afsprakenstelsels werken niet omdat ieder project uniek is.
De PAIS afsprakenstelsels standaardiseren niet de informatie, maar de manier waarop informatie wordt vastgelegd. Ieder muziekstuk is uniek, maar het notenschrift is standaard.

Q40   ICT wordt wel erg dominant, dadelijk besteed ik al mijn tijd achter de computer en kom niet meer toe aan het eigenlijke praktische werk.
De toenemende stroom aan informatie in projecten, vanwege de complexiteit, gedeelde verantwoordelijkheden, benodigde afstemming, kwaliteitstoetsing en de korte doorlooptijden vragen om ICT-ondersteuning.
Informatiestandaarden zijn nu juist bedoeld om die ondersteuning zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, zodat de tijd achter de computer tot een noodzakelijk minimum kan worden beperkt.


Relaties met andere ontwikkelingen

Q41   Wat is de relatie met PSIBouw?
PAIS wil geen op zichzelf staand, geïsoleerd initiatief zijn, maar zoekt aansluiting bij het programma Proces- en Systeeminnovatie Bouw (PSIBouw), waarin alle belangrijke maatschappelijke organisaties en onderzoeksinstellingen in de bedrijfstak participeren.


Verklarende woordenlijst

Q50   Verklaring van afkortingen
ETIM - ElektroTechnisch InformatieModel
IFC - Industry Foundation Classes
IFD - International Framework Dictionaries
ICIS - International Construction Information Society
PAIS - Platform Afstemming Informatietechnische Structuren
PSIBouw - Proces- en SysteemInnovatie in de bouw

Q51   Organisaties
PSIBouw:
PSIBouw (Proces- en SysteemInnovatie in de bouw) is het innovatieprogramma van de bouwsector, waarin opdrachtgevers, bouwbedrijven, adviseurs en wetenschap al hun kennis over en ervaring met innovatie samenbrengen.

Regieraad bouw:
De Regieraad Bouw is in het leven geroepen om noodzakelijke veranderingen in de Bouw te stimuleren. Belangrijke pijlers van de gewenste cultuurverandering zijn Transparantie, Innovatie en Kwaliteit/prijsverhouding binnen de sector.